KOGENERACJA S.A. jest głównym producentem ciepła we Wrocławiu oraz producentem energii elektrycznej.

Rynek ciepła

Rynek ciepła w Polsce jest dobrze rozwiniętym sektorem gospodarki. Rynek ciepła jest rynkiem lokalnym, gdyż transport nośników ciepła jest bardzo ograniczony w przeciwieństwie do energii elektrycznej czy gazu ziemnego, które mogą być przesyłane na znaczne odległości. Polska jest w czołówce krajów europejskich, które posiadają znaczący udział zaopatrzenia w ciepło z istniejących systemów ciepłowniczych w zaopatrzeniu w ciepło ogółem.

We Wrocławiu istnieje potencjał stabilnego popytu na ciepło systemowe. Pomimo termomodernizacji budynków oraz budownictwa pasywnego, zapotrzebowanie w długim terminie nie powinno spadać, a nawet ze względu na rozwój budownictwa, będzie wzrastać.

Potencjał utrzymania popytu wynika:

  • z rozwoju gospodarczego Polski, a w szczególności dużych miast, w tym Wrocławia
  • z konieczności ograniczania „niskiej emisji” z indywidualnych źródeł ciepła
  • ze wzrostu średniej powierzchni mieszkań.

Na zmiany wolumenu sprzedaży ciepła wpływają temperatury zewnętrzne w sezonach grzewczych.

W KOGENERACJI S.A. ciepło sieciowe jest produkowane jednocześnie z energią elektryczną w procesie wysokosprawnej kogeneracji w trzech zakładach: dwóch elektrociepłowniach we Wrocławiu (EC Wrocław i EC Zawidawie) oraz elektrociepłowni w Siechnicach (EC Czechnica). Spółka pokrywa ok. 60% całkowitego zapotrzebowania na ciepło dla miasta Wrocławia.

Zakłady produkcyjne KOGENERACJI S.A.

Elektrociepłownia Wrocław

Jednostka węglowa
812 MWt
305 MWe
Sieć lokalnego dystrybutora ciepła (Fortum) i 1,7 km sieci własnej zasilającej odbiorców z Wrocławia

Elektrociepłownia Czechnica

Jednostka węglowa z kotłem fluidalnym (biomasowym)
247 MWt
110 MWe
Sieć ciepłownicza: sieć lokalnego dystrybutora ciepła (Fortum) i 38,6 km sieci własnej zasilającej odbiorców z gminy Siechnice

Elektrociepłownia Zawidawie

Jednostka gazowa
21 MWt
3 MWe
Sieć lokalnego dystrybutora ciepła (Fortum) i 11 km sieci własnej na terenie Wrocławia – Zawidawie

Cena ciepła jest regulowana (taryfy dla ciepła podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE). Rozwój rynku ciepła to efekt głównie nowych przyłączeń związanych z budową nowych budynków oraz likwidacji kotłowni lokalnych lub indywidualnych pieców w ramach programów ograniczania „niskiej emisji” prowadzonych we współpracy z władzami lokalnymi.

Duży wpływ na przyspieszenie likwidacji indywidualnych palenisk miało przyjęcie tzw. uchwały antysmogowej dla Województwa Dolnośląskiego oraz programy wsparcia dla mieszkańców, którzy zdecydują się na zmianę źródła ciepła w swoich budynkach. Spółka aktywnie wspierała zwłaszcza wspólnoty mieszkaniowe, które zdecydowały się na przyłączenie swoich budynków do sieci ciepłowniczej.

Odbiorcy podłączeni do systemu ciepłowniczego

Zapotrzebowanie na ciepło

W perspektywie długoterminowej prognozowany jest wzrost zapotrzebowania na ciepło z powodu rozwoju budownictwa, w szczególności budownictwa mieszkaniowego oraz w wyniku przyłączania do sieci istniejących budynków ogrzewanych piecami. Ograniczanie lokalnej emisji wspierane jest poprzez przepisy ochrony środowiska. Równolegle podniesienie efektywności energetycznej, ograniczanie strat w istniejących budynkach i instalacjach ograniczy dynamikę wzrostu zapotrzebowania na ciepło do umiarkowanego poziomu. Efektywność energetyczna powoduje zmniejszenie zużycia ciepła na rynku pierwotnym i wtórnym, ale z drugiej strony jest także okazją do rozwoju scentralizowanej sieci ciepłowniczej, do której ciepło jest dostarczane przez elektrociepłownie z procesu wysokosprawnej kogeneracji.

Wsparcie wysokosprawnej kogeneracji

Do końca 2018 r. w Polsce funkcjonowały trzy programy certyfikatów wspierających rozwój kogeneracji (w zależności od rodzaju zużywanego paliwa).

Z dniem 25 stycznia 2019 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, która wprowadziła nowe systemy wsparcia dla jednostek kogeneracji, zastępując dotychczas funkcjonujący mechanizm oparty na świadectwach pochodzenia. W swoim założeniu ustawa ma ograniczyć niekorzystne zjawiska środowiskowe przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw ciepła i energii elektrycznej, a także ma poprawić efektywność wykorzystania nośników energii poprzez rozwój wysokosprawnej kogeneracji.

Powyższe cele mają zostać osiągnięte dzięki wsparciu w postaci premii dopłacanych wytwórcom do ceny energii elektrycznej (premie gwarantowane i premie kogeneracyjne).

W 2019 r. Spółka wystąpiła o udział w systemie wsparcia produkcji w wysokosprawnej kogeneracji (w postaci tzw. premii gwarantowanej) dla jednostki wytwórczej EC Zawidawie korzystającej z paliwa gazowego. 20 kwietnia 2020 r. Prezes URE wydał decyzję o dopuszczeniu do ubiegania się o wypłatę premii gwarantowanej dla tejże jednostki i od tego momentu składane są do Zarządcy Rozliczeń wnioski o premię.

20 listopada 2020 r. Spółka wystąpiła o dopuszczenie nowobudowanej jednostki Nowa EC Czechnica do udziału w naborze na premię kogeneracyjną indywidualną. 11 grudnia 2020 r. Prezes URE wydał decyzję o dopuszczeniu do udziału w naborze pn. „NCHP/1/2020”, który został przeprowadzony w dniach 14‑16 grudnia 2020 r. Zgodnie z Informacją Prezesa URE z dnia 12 marca 2021 r. oferta KOGENERACJI S.A. wygrała przedmiotowy nabór.

29 kwietnia 2022 r. Spółka wystąpiła o dopuszczenie nowobudowanych jednostek kogeneracyjnych ‑ AK2 Zawidawie i AK3 Zawidawie – do udziału w aukcji na premię kogeneracyjną nr ACHP/2/2022. 26 maja 2022 r. Prezes URE wydał decyzję o dopuszczeniu do udziału w aukcji, która odbyła się w dniach 7‑9 czerwca 2022 r. Zgodnie z Informacją Prezesa URE z dnia 10 czerwca 2022 r. obie oferty KOGENERACJI S.A. wygrały przedmiotową aukcję. Aukcje przeprowadzone w 2022 r. osiągnęły rekordowy poziom od początku funkcjonowania systemu pod względem uzyskanych premii kogeneracyjnych.

Rynek energii elektrycznej

Roczne zużycie energii elektrycznej w Polsce w 2022 r. spadło o 0,5% w skali roku (173,5 TWh), w 2021 r. (174,4 TWh).

Produkcja energii elektrycznej w Polsce jest głównie oparta na węglu kamiennym i brunatnym, co czyni krajową elektroenergetykę podatną na zmiany cen uprawnień do emisji CO2 i cen węgla. Rok 2022 charakteryzował się niestabilną sytuacją na rynku paliw energetycznych, związaną z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Wpływ na ceny energii elektrycznej miały również utrzymujące się wysokie koszty zakupu uprawnień do emisji CO2, których cena oscylowała od rozpoczęcia notowań w 2022 r. od 84,01 euro do ponad 79,40 euro za tonę CO2 w grudniu 2022 r. (w 2021 r. cena oscylowała od 33,69 euro
do ponad 80 euro za tonę CO2).

W 2022 r. odnotowano spadek produkcji energii elektrycznej wytwarzanej z wykorzystaniem węgla kamiennego i paliwa gazowego (o 8 TWh mniej niż w 2021 r.). Nieznacznie wzrósł wolumen energii elektrycznej wyprodukowanej z węgla brunatnego. Nastąpił również wzrost o 9 TWh produkcji energii elektrycznej z energii odnawialnej. Po raz pierwszy od 15 lat wygenerowano nadwyżkę energii elektrycznej – wyeksportowano ok. 2 TWh energii elektrycznej więcej niż zaimportowano.

Rynek mocy

Rynek Mocy został wprowadzony w Polsce ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Według założeń ustawy moc jest towarem, który można kupować i sprzedawać. Jednostki wytwórcze będą otrzymywać wynagrodzenie za gotowość do dostarczania mocy elektrycznej do systemu we­dług stawek ustalanych w trakcie aukcji. 27 lipca 2018 r. została zawarta wewnątrzgrupowa Umowa o Zarządzanie Rynkiem Mocy przez Spółki Grupy Kapitałowej PGE, w tym
KOGENERACJA S.A. i EC Zielona Góra S.A. Na jej podstawie wszystkie działania związane z Rynkiem Mocy są zintegrowane i zarządzane centralnie przez PGE S.A. Spółki osiągają dodatkowe przychody w zamian za zobowiązanie do dostarczenia mocy do systemu, które pomogą wesprzeć realizację strategii biznesowej Grupy i przeprowadzić programy inwestycyjne.

Urządzenia zgłoszone do aukcji rynku mocy w KOGENERACJI S.A.

2021moc oferowana [MW]długość kontraktu [rok]
Wrocław B3*667
Czechnica25,51

* Blok B3 w 2021 r. wygrał kontrakt 7 letni, w związku z czym nie będzie brał udziału w aukcjach na kolejne 7 lat dostaw.
Dodatkowo dla Wrocławia B3 na rok 2022 dokontraktowano 10,89 MW obowiązku mocowego na 1. i 4. kwartał w ramach aukcji dodatkowej.

2022moc oferowana [MW]długość kontraktu [rok]
Wrocław B121,8781
Wrocław B2661
Czechnica**25,51

W aukcji na 2023 r. nie brała udziału Elektrociepłownia Czechnica ze względu na jej zastąpienie nową jednostką produkcyjną.
Urządzenie z EC Zawidawie nie brało udziału w żadnej z aukcji, gdyż ta jednostka przeznaczona jest do systemu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji.

2023moc oferowana [MW]długość kontraktu [rok]
Wrocław B121,8781
Wrocław B2661

Jednostki wytwórcze KOGENERACJI S.A., które nie zakwalifikowały się do rynku mocy w kolejnych latach będą bezpośrednio rozliczane w ramach Grupy PGE za świadczenie usług rezerwowania.

2024moc oferowana [MW]długość kontraktu [rok]
Wrocław B121,8787
Wrocław B2667

**Dodatkowo dla EC Czechnica na 2022 r. dokontraktowano 17 MW obowiązku mocowego na 1. i 4. kwartał w ramach aukcji dodatkowej.
W aukcji na rok 2024 bloki B1 i B2 wygrały kontrakt na 7 lat.

2026moc oferowana [MW]długość kontraktu [rok]
Nowa Czechnica14017

W aukcji na rok 2026 Nowa Czechnica wygrała kontrakt na 17 lat.

W grudniu 2020 r. odbyła się aukcja rynku mocy na dostawy od 2025 r. Zakontraktowany obowiązek mocowy wynikający z aukcji rynku mocy na rok 2025 dotyczy spółki zależnej EC Zielona Góra S.A.

Producent energii elektrycznej

KOGENERACJA S.A. jest największym producentem energii elektrycznej we Wrocławiu. Elektrociepłownia Wrocław posiada koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej o mocy 305 MWe, Elektrociepłownia Czechnica o mocy 110 MWe, a Elektrociepłownia Zawidawie o mocy 3 MWe. Energia elektryczna powstająca w KOGENERACJI S.A. wytwarzana jest jednocześnie z ciepłem w procesie wysokosprawnej kogeneracji. Jej część produkowana jest z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii (OZE). Biomasa spalana jest w dedykowanych instalacjach zastępując węgiel i obniżając w ten sposób emisję CO2.

Odbiorcy energii elektrycznej